Czy warto jeść chleb?

Jaki chleb jest najzdrowszy?

Chleb a odchudzanie
Chleb wykonany z mąki z wyższym numerem typu jest bogatym źródłem błonnika, minerałów i witamin z grupy B

Zdrowy chleb zawiera cenne składniki, takie jak węglowodany złożone, błonnik, minerały i witaminy. Węglowodany dostarczają niezbędnej energii dla organizmu. Błonnik powoduje, że energia ta uwalniana jest powoli. Poziom glukozy we krwi zwiększa się stopniowo, po czym powoli opada. Chleb z mąki pszennej z wielokrotnego przemiału typ 750 lub jasnej żytniej typ 580 jest w dużej części pozbawiony błonnika. W efekcie po spożyciu poziom glukozy gwałtownie wzrasta i równie gwałtownie opada. Następuje uczucie zmęczenia i głodu. Sięgamy wtedy zbyt szybko po następny posiłek, najczęściej obfitujący w proste cukry (słodycze). Dlatego im niższy stopień przemiału, tym lepiej. Błonnik daje uczucie sytości, która utrzymuje się przez następne 3-4 godziny. Chleb wykonany z mąki sitkowej (typ 1400), graham (1850) z mąki pszennej, razowy (2000) i pełnego przemiału (3000), charakteryzuje się wysoką wartością odżywczą. Dostarcza odpowiedniej ilości błonnika, witamin i minerałów. Typ określa nam udział minerałów w mące, np. typ 1400 – 1,4%, typ 2000 – 2% minerałów.

Najczęściej spożywa się chleb wykonany z mieszaniny mąk żytniej i pszennej o różnym stopniu przemiału. Im wyższy udział mąki z wysokim numerem typu, tym lepiej.

Bochenek chleba razowego (0,5 kg) wykonany w 100% z mąki żytniej na zakwasie żytnim można kupić za ok. 4,2 zł.

Jak odróżnić naprawdę zdrowy chleb od chleba zdrowego tylko z nazwy?

Zdrowy chleb wykonany jest z mąki, wody, soli, zakwasu lub ewentualnie drożdży. Skórka powinna być rumiana i chrupiącą, miąższ miękki i porowaty. Nie może rozpadać się podczas smarowania. Im większy udział mąki o wyższym typie, tym miąższ będzie bardziej wilgotny, sprężysty, ciemniejszy, a kromka przy tej samej objętości cięższa. Kolor chleba żytniego razowego powinien być szarobrązowy. Obecność karmelu w składzie nadaje rude lub czekoladowe zabarwienie pieczywa. Słód jęczmienny również fałszuje barwę chleba upodabniając go do razowego. Po dłuższym przechowywaniu chleb nafaszerowany chemią pleśnieje za sprawą dodatku substancji zatrzymującej wilgoć. Wilgoć w połączeniu z ciepłem sprzyja rozwojowi pleśni. Prawdziwy chleb pszenny czerstwieje, a w przypadku żytniego twardnieje, oba nie pleśnieją.

Jakie najgorsze składniki możemy znaleźć w chlebie (czego unikać)?

Zdrowy chleb powinien zawierać jedynie naturalne składniki, tj. wodę, mąkę, zakwas (zbożowy), ewentualnie drożdże i sól. Chleb na zakwasie bez drożdży będzie miał przedłużoną trwałość. Wszelkie chemiczne dodatki mogą mieć negatywny wpływ na samopoczucie konsumenta, wywoływać alergie skórne, nudności, biegunki, bóle głowy, a w przypadku długotrwałego nadmiernego spożywania poważniejsze schorzenia.

Wybrane dodatki do żywności stosowane przy wypieku chleba:

  • karmel amoniakalny (E150c)- używanie tej substancji przy wypieku chleba czy bułek jest zabronione rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 2010 roku, dopuszczalny jednak w niektórych rodzajach chleba słodowego.
  • dioctan sodu – konserwant przedłużający świeżość chleba. Często znajduje się w pieczywie tostowym
  • dwutlenek siarki (E220) – silny konserwant i przeciwutleniacz, zapobiegający rozwojowi pleśni, bakterii i drożdży, może być niebezpieczny dla astmatyków, niszczyciel witamin.
  • kwas cytrynowy (E330) – syntetyczny zakwas, dodawany zamiast naturalnego (regulator kwasowości)
  • kwas sorbinowy i sorbiniany (E200-E203)– konserwanty przedłużające trwałość, stosowane w częściowo upieczonych opakowanych wyrobach piekarskich przeznaczonych do sprzedaży detalicznej i w chlebach o zredukowanej wartości energetycznej przeznaczonych do sprzedaży detalicznej.
  • kwas propionowy i propioniany (E280-283) – konserwanty stosowane w chlebie o zredukowanej wartości energetycznej, częściowo upieczonym, paczkowanym.
  • fosforany (E339-343) – wśród nich regulatory kwasowości, nadmiar fosforanów u dzieci sprzyja nadpobudliwości.
  • mąka sojowa – polepszacz, dzięki któremu producent może dodać więcej wody do ciasta chlebowego. Bochenek staje się miękki, jego objętość się zwiększa, jakość – pogarsza.

Czy biały chleb może być zdrowy?

Chleb a odchudzanie
Jeść chleb, czy nie jeść? Nawet chleb z białej mąki można uznać za zdrowy, jeśli nie zawiera chemicznych dodatków do żywności

Biały chleb można uznać za zdrowy tylko w przypadku, gdy nie zawiera dodatków do żywności. Będzie on alternatywą dla osób ze schorzeniami przewodu pokarmowego, którzy źle się czują po spożyciu chleba na zakwasie i z ciemnej mąki (choroba refluksowa, zgaga, nadwrażliwość jelita cienkiego, wrzody żołądka). Biały chleb pszenny z mąki o wysokim stopniu przemiału jest ubogi w błonnik, minerały i witaminy. Pozostaje jednak źródłem energii biorącej się z węglowodanów złożonych. Aby zwiększyć ilość błonnika, minerałów i witamin w posiłku, należy chleb łączyć z warzywami dozwolonymi w diecie i z produktami białkowymi pochodzenia zwierzęcego, które dostarczą witamin i minerałów.

Celiakia, alergia i nadwrażliwość na gluten wykluczają całkowicie z diety chleb zawierający ten składnik.

Na co zwrócić uwagę wybierając chleb w sklepie?

Indeks glikemiczny chleba
Pierwsze spojrzenie na chleb może nam dostarczyć informacji, czy warto go kupić

W pierwszym momencie dobrze jest podpytać sprzedawcę, jaki chleb poleca. Możemy określić czego poszukujemy. Pytamy o skład chleba, jego cenę. Jakość niestety kosztuje, chleb podejrzanie tani może być wykonany z półproduktów i zawierać dodatki do żywności. Zwracamy uwagę na ogólny wygląd zewnętrzny i jeśli to możliwe na wygląd i strukturę miąższu. Być może w sklepie jest dostępny przekrojony bochenek. Miąższ powinien być zwarty, porowaty i sprawiający wrażenie wilgotnego. Coś co jest suche, watowate będzie bez wartości. Kupując chleb w markecie, należy dokładnie przeanalizować etykietę ze składem produktów użytych do wypieku. Produkty podane są według udziału od największej ilości do najmniejszej. Im więcej mąki z wysokim udziałem minerałów (typ od 1400) tym lepiej. Wszelkie dodatki do żywności obniżają wartość odżywczą chleba.

Chleb a odchudzanie – czy chleb zawsze tuczy?

Chleb wyprodukowany z mąki o niskim stopniu przemiału zjadany z umiarem nie tuczy, tylko sprzyja zdrowiu. Jako bardzo dobre źródło węglowodanów złożonych dostarcza energii do codziennego funkcjonowania. Chleb z podwyższoną ilością błonnika daje uczucie sytości zapobiegając podjadaniu między posiłkami, w konsekwencji zapobiega tyciu i pomaga w odchudzaniu. Chleb wyprodukowany z mąki o wysokim typie zawiera również niezbędne witaminy i minerały.  Jest bogaty w witaminy B1, B2 i B9. Witaminy z grupy B są niezbędne dla funkcjonowania układu nerwowego (pamięć, koncentracja, samopoczucie), układu krwionośnego i pracy serca. Mają pozytywny wpływ na kondycję włosów, paznokci i skóry. Biorą udział w przemianie materii (sprzyjają odchudzaniu). Wymieniony tu kwas foliowy (B9) zapobiega również miażdżycy.

Bibliografia

Artykuł napisany został na podstawie rozmowy przeprowadzonej z autorką przez portal abcZdrowie i uzupełniony dodatkową treścią.
  1. Czy warto jeść chleb? Wady i zalety jednego z najpopularniejszych produktów spożywczych. Anna Brinken, portal abcZdrowie.pl https://portal.abczdrowie.pl/jeden-z-najpopularniejszych-produktow-spozywczych-czy-warto-go-jesc

Dieta owsiana

Jak jeść płatki owsiane, aby schudnąć?

Wystarczy jeden dzień w tygodniu przejść na owsiankę, aby schudnąć! Według zaleceń, które możemy znaleźć na niektórych portalach internetowych, dietę owsianą można stosować nawet przez dłuższy czas. Ale czy na pewno wyjdzie to nam na zdrowie?

dieta owsianaW internecie można znaleźć wiele propozycji diet owsianych stosowanych 1 raz w tygodniu, które powinny wg autorów oczyścić przewód pokarmowy, odchudzić i poprawić cerę.

Jednym z pomysłów jest picie owsianki przygotowanej wg receptury: 6-7 łyżek płatków owsianych i 2 l mleka chudego. Owsiankę spożywa się przez cały dzień w 5 porcjach co 2-3 godziny. Do każdej porcji dosypujemy otręby owsiane. Są też inne propozycje, gdzie płatki owsiane są jednym z komponentów posiłku. Ogrom informacji jakie możemy znaleźć w internecie powodują, że już nie wiemy co jest naprawdę zdrowe. Internetowe zalecenie dotyczące zdrowego odżywiania się często wykluczają się wzajemnie. Postanowiłam przeanalizować pod względem odżywczym dietę owsianą przygotowaną wyłącznie na bazie owsianki z dodatkiem otrębów. Następnie znacznie zmodyfikowałam ją, wprowadzając inne produkty. Przy analizie dwóch rodzajów diet owsianych posłużyłam się komputerowym programem ALIANT.

DIETA OWSIANA NA BAZIE OWSIANKI

Przyjęłam następujące proporcje: 6 łyżek płatków owsianych górskich (50 g), 5 łyżek otrąb owsianych (35g), 2 l mleka 1,5% tł.

Płatki owsiane powinno się jeść nieco przetworzone, dlatego trzeba je zagotować wraz z mlekiem i zdjąć z ognia, a następnie odstawić pod szczelnym przykryciem. Musimy odczekać co najmniej 30 minut zanim będziemy mogli je zjeść. Płatki nasiąkną, wytworzą śluz i będą smaczniejsze. Ważne jest również, że w ten sposób przynajmniej częściowo spowodujemy rozkład antyodżywczych fitynianów.  Można też dłużej gotować, ale straty witamin będą wtedy większe. Jeżeli chcemy zwiększyć strawność potrawy, dłuższa obróbka termiczna będzie w takiej sytuacji korzystniejsza.

Wartość odżywcza:

Zalety:

  • stosunkowo niska kaloryczność 1325 kcal, która nie zagraża zdrowiu
  • spora ilość białka 80 g, tłuszczu 45 g, węglowodanów przyswajalnych 150 g
  • wysoka wartość odżywcza białka,
  • bogate źródło witamin: A, B2, B6, B12
  • bogate źródło minerałów: wapnia, fosforu, magnezu i cynku
  • prawidłowy stosunek Ca:P – 1:1
  • 2 litry mleka w owsiance dostarcza wystarczającej ilości płynów

Wady:

  • tylko 9 g błonnika (norma, to co najmniej 25g)
  • duży niedobór witaminy C i wit. D3
  • jednostronne niekorzystne działanie kwasotwórcze, trzeba jednak zaznaczyć, że samo mleko jest lekkokwasotwórcze.
  • dieta niezrównoważona pod względem kwasowo-zasadowym, aby mogła być stosowana w ciągu tygodnia jako jednodniowa dieta oczyszczająca i odchudzająca
  • zbyt niskokaloryczna, aby mogła być stosowana w diecie codziennej

DIETA OWSIANA NA BAZIE PŁATKÓW OWSIANYCH i INNYCH PRODUKTÓW

Śniadanie: gęsta owsianka –  szklanka mleka 1,5% tł. 250 g, 4 płaskie łyżki płatków górskich; sałatka ok. 200 g – pomidor i sosu winegret (olej tłoczony na zimno i sok z cytryny);  jabłko 100 g

II śniadanie: jogurt naturalny 2% tł. 200 g, łyżeczka nasion sezamu, melon 140g

Obiad: gęsta zupa – 4 płaskie łyżki płatków owsianych górskich, 200 g włoszczyzny (marchew, seler, pietruszka), kawałek pora, 100 g kapusty, łyżka oleju rzepakowego rafinowanego (patrz artykuł o olejach) i woda w ilości pokrywającej warzywa; na deser gruszka 100 g

Podwieczorek: maślanka 1,5% tł 200 g, 2 łyżeczki otrąb owsianych, 90 g banana

Kolacja: gęsta owsianka – 4 płaskie łyżki płatków owsianych i 250 g mleka 1,5% tł.; sałatka ok. 100 g – papryka z sosem winegret

 Wartość odżywcza:

Zalety:

  • stosunkowo niska kaloryczność 1360 kcal, która nie zagraża zdrowiu, jeżeli zastosujemy ją 1 raz w tygodniu
  • wystarczająca ilość białka 60 g, tłuszczu 40 g, węglowodanów przyswajalnych 190 g
  • wystarczająca ilość błonnika 33 g sprzyjająca intensywności perystaltyki jelit, a tym samym ich oczyszczeniu i zapobieganiu zaparciom
  • wysoka wartość odżywcza białka,
  • bogate źródło witamin: A,  B2, B3, B6, B12, folianów
  • bogate źródło minerałów: wapnia, żelaza, fosforu, magnezu i cynku, miedzi
  • prawidłowy stosunek Ca:P – 1:1.
  • kwasotwórcze działanie płatków i produktów mlecznych równoważone jest zasadotwórczym działaniem warzyw i owoców

 Wady:

  • duży niedobór wit. D3
  • zbyt niskokaloryczna, aby mogła być stosowana w diecie codziennej bez opieki i kontroli dietetyka

Diecie owsianej powinno towarzyszyć wypijanie między posiłkami ciepłej wody z sokiem z cytryny (bez cukru),

DODATKOWA WIEDZA DLA KAŻDEGO:

Dieta owsianaBłonnik  pokarmowy zawarty w płatkach owsianych składa się głównie z frakcji rozpuszczalnej. To dzięki niej płatki zwiększają swoja objętość pod wpływem namaczania. Błonnik rozpuszczalny owsa (głównie β-glukan) działa łagodząco na błonę śluzową, ogranicza wchłanianie cholesterolu, trójglicerydów, utrzymuje na optymalnym poziomie glukozę we krwi, obniża zapotrzebowanie na insulinę, absorbuje toksyny, jest pożywką dla dobrych bakterii jelitowych, daje uczucie sytości, zapobiega niedokrwiennym chorobom serca, działa przeciwnowotworowo, zwiększa odporność.

Woda z cytryną wypijana w diecie owsianej nawodni organizm, wspomoże oczyszczanie oraz dostarczy dodatkowych ilości witaminy C (przeciwutleniacz i niezbędny składnik do właściwego metabolizmu witaminy D i wytwarzania kolagenu). Sok z cytryny działa zasadotwórczo.

Uwaga na związki antodżywcze!

Płatki i otręby zawierają fityniany. Są to sole kwasu fitynowego, które wiążą wapń, żelazo, magnez, cynk  i aż w 70% fosfor. Dlatego zalicza się je do związków antyżywieniowych. Ważnym elementem przygotowania owsianki jest termiczna wodna obróbka, dzięki której następuje aktywacja enzymu fitazy rozkładającego fityniany i kwas fitynowy. W efekcie uwalniamy składniki mineralne, które mogą być wykorzystane przez organizm.

Pewne ilości fitynianów sa korzystne dla nas, mają działanie przeciwnowotworowe.

PODSUMOWANIE

Porównałam dwa rodzaje diet owsianych.  Różnorodność drugiej diety zapewnia nam dopływ większej ilości witamin i minerałów oraz dostarcza odpowiedniej ilości błonnika pokarmowego.  Bardzo ważne dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu jest utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej. I tu urozmaicona dieta owsiana okazuje się lepsza od spożywanej przez cały dzień owsianki.

I JESZCZE KILKA SŁÓW ODE MNIE:

Właściwie zbilansowana i zróżnicowana dieta codzienna nie wymaga stosowania diety owsianej raz w tygodniu. Jedzmy owsiankę codziennie uzupełniając dietę pokarmami z różnych grup żywności w odpowiednich ilościach. Wtedy nie będziemy mieli ochoty na słodycze i dożywianie się fast foodami. Nasza sylwetka nie będzie wymagała cyklicznego stosowania diet niskokalorycznych, aby naprawić, to co psuliśmy przez prawie tydzień. Takie ciągłe wzloty i upadki nie służą naszemu ciału.

Bibliografia

Baca E., Skibniewska K., Baranowski K., Zakrzewski J., Słowik E., Meller D., Karaś M., Mielcarz M. .Wpływ warunków technologicznych produkcji chleba pszennego na stopień rozkładu kwasów fitynowych. Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2009, 4 (65), 122 – 132.

Czerwiecki L. Rośliny jako źródło naturalnych substancji szkodliwych dla zdrowia. Roczn. PZH 2005, 56 nr 3 215-227.

Górecka D., Błonnik pokarmowy – korzyści zdrowotne i technologiczne. Przemysł Spożywczy 2009, T 63, nr 12, 16-20.

Grześ A. Kwasica utajona – inne spojrzenie na osteoporozę. Przew. Lek . 2003, 6, 11/12, 36-39.

Kokot F., Hyla-Klekot L., Łoniewski I., Kwasica nieoddechowa – niedoceniony element leczenia przewlekłej choroby nerek. Nefrologia i Dializoterapia Polska• 2012, 16  Nr 3, 134-137.

Suplementy na odchudzanie

Suplementy na odchudzanie – stosować, czy nie?

Stosowanie nie sprawdzonych suplementów diety, nawet określanych jako naturalne, może okazać się niebezpieczne

Suplementy diety mogą zawierać substancje szkodliwe nie wymienione w składzie, które oprócz działania odchudzającego wpłyną niekorzystnie na nasze zdrowie. Nie powinniśmy bezkrytycznie kierować się zamieszczanymi na forach opiniami, bo może każdy je zamieścić, również najbardziej zainteresowani, czyli dystrybutorzy.


Niewiele trzeba, aby suplement diety trafił na rynek

Podmiot działający na rynku spożywczym, który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu suplementy diety, jest obowiązany powiadomić o tym fakcie Głównego Inspektora Sanitarnego za pośrednictwem Elektronicznego Systemu Powiadomienia (ESP). To wystarczy, aby suplement trafił na rynek. Oczywiście wymagane jest odpowiednie oznakowanie (opisanie) suplementu, ale tak naprawdę nie mamy pewności co się w nim znajduje. Jedyne co możemy sprawdzić, to czy suplement diety jest zarejestrowany. Główny Inspektor Sanitarny może przeprowadzić postępowanie sprawdzające czy produkt jest bezpieczny, ale nie musi. 


Oto kilka ważnych informacji o możliwej szkodliwości suplementów diety:

Suplementy na odchudzanieJak podaje Narodowy Instytut Leków w Warszawie, w wielu krajach narasta nielegalna produkcja i nielegalna podaż sfałszowanych produktów leczniczych, wyrobów medycznych i suplementów diety. Niektóre produkty zawierają nieprawdziwe, (świadomie wprowadzające w błąd) informacje o składzie, pochodzeniu, działaniu i zastosowaniu. Najczęściej są to suplementy pochodzące z ofert internetowych oraz z obrotu poza aptecznego (bazary, lecznice medycyny orientalnej, sexshopy czy siłownie).

Przybywa również udokumentowanych informacji o hospitalizacjach i zgonach osób, które stosowały preparaty niewiadomego pochodzenia, nabywane z nielegalnych źródeł. Sprzedawca nie pyta o receptę lekarską i nie informuje o działaniach niepożądanych, ani interakcjach z innymi lekami.

Suplementy na odchudzanie? Podchodź z rezerwą 

Jeśli suplementy nie zaszkodzą, to mogą wspomóc odchudzanie. Inna opcja, to tylko odchudzenie naszej kieszeni. Podstawą przy odchudzaniu jest zmiana nawyków żywieniowych. Przy nieprawidłowym żywieniu zaprzestanie kuracji suplementem ze wspomagaczem, spowoduje efekt jojo, a przecież w nieskończoność nikt nie będzie go stosować. Najlepszym rozwiązaniem jest właściwa smaczna zdrowa dieta bez restrykcji, która zapewnia chudnięcie średnio 0,5 -1 kg tłuszczu na tydzień. Podczas jej stosowania zmieniają się nawyki żywieniowe, które pozostaną w jadłospisie nawet po uzyskaniu wymarzonej sylwetki. Zdrowe, smaczne jedzenie daje dużo satysfakcji.

Nadmiar wartościowych składników w suplemencie oraz ich interakcje z lekami mogą również zaszkodzić. Suplementacja jest wskazana, jeśli jest celowana i dotyczy właściwego uzupełnienia minerałów i witamin, aminokwasów oraz innych sprawdzonych substancji bioaktywnych.  Dobór składników w suplemencie ułatwia analiza pierwiastkowa włosów, która pomaga ocenić stan mineralny organizmu oraz poziom równowagi hormonalnej. Hormony mają ogromny wpływ na nasze samopoczucie i zdrowie. Analiza pierwiastkowa włosów razem z wynikami badań krwi daje nam pełniejszy obraz tego, co dzieje się nie tak z naszym organizmem. Więcej informacji na temat analizy pierwiastkowej włosów tutaj.

Przy unormowanej masie ciała nie musimy rezygnować całkowicie z przyjemności. Na przykład wypicie kawy w miłym towarzystwie i zjedzenie dobrego jakościowo ciastka lub lodów z dodatkiem owoców. Należy wystrzegać się jednak kupnych ciast, w skład których wchodzą zżelowane owoce, kremów o dziwnym sztucznym smaku oraz gotowców w proszku, które są bazą do przygotowania ciasta. Zachęcam do samodzielnego wykonania deserów, wtedy wiemy co jest w środku. Oczywiście zawsze zachowujemy umiar w spożywaniu słodkości.

Skuteczna dieta odchudzająca, to dieta urozmaicona ściśle dopasowana do potrzeb kalorycznych pacjenta. Nie trzeba się głodzić, ani przyjmować suplementy na odchudzanie, aby schudnąć. Nie znaczy to jednak, że suplementacja nie jest w ogóle potrzebna. Właściwie dobrana powinna uzupełniać niedobory mineralne i witaminowe oraz innych substancji biologicznie czynnych. Uzyskamy wtedy korzystny efekt dla naszego zdrowia, sylwetki i samopoczucia.

O czym biegacz wiedzieć powinien ?

Bieg po zdrowie

Biegi stają się są coraz bardziej popularnym sportem wytrzymałościowym. Wiele osób biega rekreacyjnie, decydując się później uczestniczyć w półmaratonach i maratonach. Pomysł na aktywność fizyczną przeradza się w pasję. Chcąc uzyskać lepsze rezultaty biegacze przygotowują się fizycznie, ale może to być niewystarczający wkład pracy nad sobą, aby osiągnąć zamierzony sukces.

Dieta dla biegacza

Dieta dla biegaczaBardzo ważnym elementem odpowiedniego przygotowania się do startu jest zgromadzenie, a następnie wykorzystanie zasobów energetycznych oraz właściwe dostosowanie ilości i rodzaju przyjmowanych płynów. Szybko narastające objawy zmęczenia i problem z utrzymaniem wysokiej intensywności wysiłkowej podczas biegów, są wynikiem niemal całkowitego wyczerpania zasobów glikogenu w mięśniach i wątrobie. Odbudowanie zapasów glikogenu jest ściśle powiązane z ilością dostępnych węglowodanów w diecie, zarówno tych łatwo przyswajalnych, jak i złożonych bogatych w błonnik. Niedobór węglowodanów w diecie doprowadzi do ubytku masy mięśniowej.

Ważne są też proporcje pozostałych makroskładników, czyli białka i tłuszczu oraz mikroskładników, tj. minerałów i witamin. Białko jest niezbędne do odbudowy mięśni, pełni wiele ważnych funkcji w organizmie. Jednak jego  nadmiar w diecie doprowadzi do zakwaszenia organizmu. Tłuszcz, to m.in. nośnik witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i niezbędne źródło energii. Niedobór witamin i pierwiastków prowadzi do zachwiania równowagi hormonalnej i kwasowo-zasadowej.

Oprócz zużycia rezerw glikogenu, ubytku masy mięśniowej i mikroskładników w organizmie, również odwodnienie może upośledzać wydolność wysiłkową.

Bieganie i dieta a odchudzanie

Bieganie jak każdy sport przyspiesza metabolizm i sprzyja uwrażliwieniu komórek na działanie insuliny. W efekcie odchudzanie i uzyskanie ładnej sylwetki jest łatwiejsze i szybsze. Należy pamiętać, że aktywność fizyczna wymaga zwiększenia kaloryczności diety. Błędem jest stosowanie diety niskokalorycznej połączonej z mniej lub bardziej intensywnym  treningiem.

Intensywne bieganie a problemy zdrowotne

Długotrwały i intensywny wysiłek (szczególnie ultramaraton) nasila rozszczelnienie jelita, powoduje dysfunkcje w układzie pokarmowym, stąd często występujące dolegliwości żołądkowo-jelitowe zgłaszane przez uczestników maratonów. Ponadto dochodzi do zwiększenia liczby prozapalnych cytokin we krwi. Podwyższony stan zapalny w organizmie, jeszcze długo może mieć swoje skutki w organizmie. W celu kontroli stanu zdrowia można przeprowadzić diagnostykę obejmującą oznaczenie zawartości endotoksyn bakteryjnych, białka CRP, profilu cytokin i osmolarności osocza oraz w celu diagnostyki szczelności jelita poziom zonuliny w kale.

Długi czas powrotu do równowagi i długotrwałe oddziaływanie czynników zapalnych może przyczynić się do zespołu przewlekłego zmęczenia, chorób autoimmunologicznych, a nawet nowotworów.

Źle skomponowana dieta a problemy zdrowotne

Niewłaściwa dieta może oznaczać dla biegacza ograniczenie wydajności długotrwałego wysiłku. Przeprowadzone w ostatnich latach badania wykazały korzystny wpływ prawidłowego żywienia na kształtowanie zdolności wysiłkowej.

Szczególnie należy zwrócić uwagę na ilość węglowodanów w diecie sportowca. Często ich obecność jest w dużym stopniu niwelowana, aby szybciej osiagnąć spadek masy ciała u osób odchudzających się, pragnących jednocześnie budować masę mięśniową. Tymczasem to właśnie węglowodany są doskonałym źródłem energii bardzo dobrze wykorzystanej do odbudowy białka mięśni. Ponadto węglowodany dostarczają błonnika i skrobi opornej. Oba składniki są niezbędne dla zachowania odpowiedniej mikrobioty sprzyjającej prawidłowej pracy jelita, a w efekcie dobremu samopoczuciu i zdrowiu. Produkty bogate w węglowodany złożone, to również źródło charakterystycznych dla nich grup witamin i minerałów wzbogacających nasz jadłospis. Stosowanie diety o niskiej zawartości węglowodanów w połączeniu z wysoką aktywnością może doprowadzić do zaburzeń metabolicznych, hormonalnych, takich jak: zaburzenia produkcji hormonów przez tarczycę, obniżenie poziomu testosteronu i popędu płciowego, zmniejszenie tempa metabolizmu, utraty mięśni, bezsenności, depresji, drażliwości i ogólnie złego nastroju.

Jaka najlepsza dieta dla sportowca?

W zdrowej diecie nie powinno niczego zabraknąć, dlatego zasada różnorodności jest tu jak najbardziej wskazana. Eliminujemy jednak produkty wysoko przetworzone i obfitujące w dodatki chemiczne. Optymalna ilość węglowodanów przyswajalnych powinna dostarczać do diety ok. 50% prawidłowo obliczonych potrzeb energetycznych biegacza. Pokarmy zawierające cukry proste będą jak najbardziej wskazane po treningu. Powinny być one łączone z białkowymi. Jogurt z bananem będzie tu właściwym zestawieniem, nawet dla osób odchudzających się.

Bibliografia

Iwona Wierzbicka Co mają jelita do neurodegeneracji mózgu? Food Forum kwiecień/maj 2016 str. 14-18.

Baba N.H., Sawaya S., Torbay N., Habbal Z., Azar S., Hashim S.A. High protein vs high carbohydrate hypoenergetic diet for the treatment of obese hyperinsulinemic subjects, Int J Obes Relat Metab Disord. 1999 Nov;23(11):1202-6.

Szybkie odchudzanie

Szybkie odchudzanie nie jest zdrowe

Otyłość to zaburzenie metaboliczne

Wiele czynników wpływa na to jak wyglądamy. Większość z nas zdaje sobie sprawę, że dieta i ruch mają tu ogromne znaczenie. Ale to nie wszystko. Ważne będą również predyspozycje organizmu, obciążenia genetyczne chorobami i skłonnościami do ich rozwinięcia, stały stres i napięcie, które nam towarzyszy często codziennie. Te ostatnie czynniki mają ścisły związek z wydzielaniem hormonu stresu kortyzolu i jego powiązaniem z insulinoopornością, cukrzycą i otyłością. Przewlekły nadmiar kortyzolu prowadzi również do nadciśnienia tętniczego, zmniejszania masy kostnej (osteoporoza), zwiększa ryzyko zawału serca lub udaru mózgu, osłabia produkcję kolagenu (rozstępy), zwiększa podatność na infekcje i choroby przewlekłe, osłabia pamięć, nasila degradację komórek mózgowych w hipokampie (choroba Alzheimera), utrudnia uczenie i zapamiętywanie.

Szybkie odchudzanie i zagrożenia z tym związane

Zbyt szybkie odchudzanie wiąże się ze znacznym ubytkiem masy mięśniowej i spowolnieniem przemiany materii

Szybkie odchudzanie
Dieta odchudzająca nie powinna być restrykcyjna

Trzeba pamiętać, że gwałtowne chudnięcie spowodowane „dietami cud” jest nieprawidłowe, gdyż kończy się zwisającymi fałdami skóry, a następnie efektem jojo. Niejednokrotnie dochodzi również do wystąpienia objawów kamicy żółciowej.

Nie bez znaczenia jest intensywność ćwiczeń. Wydawałoby się, że im więcej i mocniej ćwiczymy, tym szybciej osiągniemy sukces. Nic bardziej mylnego. Intensywne, albo długotrwałe ćwiczenia aerobowe podwyższają poziom hormonu stresu – kortyzolu, w efekcie utrudniają chudnięcie.

Najbardziej korzystne tempo odchudzania

Przyjmuje się, że ubytek masy ciała w trakcie stosowania zbilansowanej diety, powinien wynosić średnio nie więcej niż ok. 1 kg/tydzień. Powinien on dotyczyć tkanki tłuszczowej oraz nadmiaru wody w organizmie. Wtedy mówimy o zdrowym odchudzaniu bez efektu jojo.

Jak powinno przebiegać prawidłowe odchudzanie?

Prawidłowe odchudzanie najlepiej przeprowadzić pod okiem specjalisty Podczas opieki dietetycznej duże znaczenie ma dokładne stosowanie się do ustalonych wcześniej zaleceń. Pokarmy powinny dostarczać odpowiednią ilość białka, tłuszczu, węglowodanów, błonnika, minerałów i witamin. W przypadku diety niskokalorycznej konieczna jest suplementacja składników mineralnych i witaminowych. Pomocne będą również tzw. spalacze tłuszczu zawarte chociażby w przyprawach.

Proporcje składników pokarmowych przekładają się na skład diety pod względem udziału produktów zbożowych, mięsnych, rybnych, pochodzenia mlecznego, jaj, warzyw i owoców.

Połączenie zrównoważonej diety opierającej się na optymalnych proporcjach składników pokarmowych z aktywnością fizyczną daje dodatkowe korzyści.

Zdrowe odżywianie sprzyjające ładnej sylwetce, to zdrowe nawyki żywieniowe, które powinny pozostać z nami już na zawsze. Nie zapominajmy też o systematycznym nawadnianiu organizmu.

Nietolerancje pokarmowe

W przypadku opornego odchudzania warto wykonać testy w kierunku nietolerancji pokarmowych. Nietolerancje prowadzą do stanów zapalnych w organizmie, te z kolei do nadmiernej produkcji kortyzolu, o którym wspomniałam wyżej.

Podsumowanie

Jeżeli chcemy uniknąć zaburzeń metabolicznych, hormonalnych, nadwagi i otyłości wraz z konsekwencjami, powinniśmy wprowadzić dietę opartą o zdrowe nawyki żywieniowe, unikać przewlekłego stresu, wysypiać się oraz wprowadzić regularny umiarkowany wysiłek fizyczny.

Bibliografia

Waśko-Czopnik D. Wpływ hiperkortyzolemii na insulinooporność w aspekcie trudności w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Food Forum 2 (18) 2017, 66-71.

WHR

Określenie typu sylwetki w szczegółach

Wskaźnik WHR (ang. waist-hip ratio) – współczynnik określający typ otyłości związany z rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej, obliczany na podstawie obwodu pasa i bioder.

WHR = P/BP – obwód pasa (cm)

B – obwod bioder (cm)

Przykład: WHR = 116 cm/126 cm = 0,92

WHR równe 0,92 u kobiety oznacza, że występuje u niej otyłość typu androidalnego.

whr
Otyłość androidalna – kształt jabłka

Płeć

WHR

Typ otyłości

Dla kobiet

> 0,85

androidalna – kształt jabłka

< 0,85

gynoidalna – kształt gruszki

Dla mężczyzn

> 0,94

androidalna – kształt jabłka

< 0,94

gynoidalna – kształt gruszki

Otyłość uogólniona – zawartość tkanki tłuszczowej zwiększona we wszystkich częściach ciała.

Uważa się, że układ tkanki tłuszczowej jest ważniejszy niż jego ogólna ilość, gdyż dzięki niemu można oszacować ryzyko takich zaburzeń metabolizmu jak choroby serca, cukrzyca typu 2, kamica pęcherzyka żółciowego. Tłuszcz zgromadzony głównie wokół brzucha (tłuszcz trzewny) powoduje kształt „jabłka”, który łączy się z większym ryzykiem dla zdrowia niż w przypadku osób o kształcie „gruszki”. U tych ostatnich tłuszcz gromadzi się wokół bioder i ud. Typ pierwszy występuje częściej.

Sposób rozmieszczenia tkanki tłuszczowej jest częściowo uwarunkowany genetycznie i częściowo określony przez równowagę hormonalną (poziom estrogenów i testosteronu).

Jeśli masz kłopot z niedowagą, nadwagą, otyłością lub po prostu chcesz się dowiedzieć jakie najlepsze są dla Ciebie proporcje pokarmów w diecie, aby zdrowo się odżywiać - zapraszam do skorzystania z dietetycznej opieki specjalistycznej.

Proporcję masy ciała w stosunku do wzrostu określa wskaźnik BMI

Przykładowy wynik analizy składu ciała z podaniem typu sylwetki wykonany na aparacie Jawon Medical IOI-353 można zobaczyć tutaj.

BMI

Wskaźnik masy ciała w szczegółach

Wskaźnik masy ciała BMI (ang. body mass index) jest prostą metodą możliwą do zastosowania dla każdego z nas. Informuje nas o proporcji naszej masy ciała w stosunku do wzrostu.

Poniżej przedstawiam wzór, aby każdy zaglądający na tę stronę mógł się zorientować czy jego BMI mieści się w normie, czy też wykazuje odchylenia od normy.

bmi

BMI = masa ciała/wzrost2 (kg/m2)

Przykład: BMI= 90/(1,64)2 (kg/m2) = 90/2,69 = 33,5

BMI wynoszące 33,5 oznacza, że u danej osoby występuje średni stopień otyłości.

 Niedowaga < 18,5
 Norma18,5-24,9
 Nadwaga 25,0-29,9
 Otyłość średniego stopnia 30,0-34,9
 Otyłość znacznego stopnia 35,0-39,9
Otyłość bardzo znacznego stopniaod 40

Klasyfikacja otłuszczenia na podstawie BMI [WHO, „Consultation on Obesity”, Genewa 1997]

U sportowców lub osób muskularnych BMI może wskazywać nadwagę, u kulturystów zaś – nadwagę lub nawet otyłość. Dzieje się tak dlatego, że masa mięśniowa stanowi znacznie większy udział wagowy w składzie ciała niż tkanka tłuszczowa. Typ sylwetki lepiej oceniać na podstawie dwóch parametrów – BMI oraz procentu tkanki tłuszczowej.

Tkankę tłuszczową można przeoczyć u osób, które mają niewielką masę mięśniową lub u tych, które częściowo utraciły muskulaturę. Tak dzieje się u osób starszych.

Dlatego wyliczenie samego wskaźnika masy ciała (BMI) nie stanowi wystarczającej podstawy do określenia poziomu metabolizmu człowieka, a tym bardziej do skomponowania odpowiedniej diety. Takie możliwości daje ocena składu ciała metodą impedancji bioelektrycznej (BIA). Więcej na ten temat można przeczytać w zakładce Analiza składu ciała. 

Przykładowy wynik analizy składu ciała z podaniem typu sylwetki wykonany na aparacie Jawon Medical IOI-353 można zobaczyć tutaj.

Typ sylwetki lub otyłości określa się również na podstawie WHR.

Ryzyko chorób

Ryzyko chorób zwiększa się wraz z otyłością

Odchudzanie z dietetykiem jest łatwiejsze i skuteczniejsze

Nadmierne okrągłości w okolicach brzucha, bioder i ud mogą być dla nas poważnym problemem estetycznym. Są też tacy, którzy postanawiają pokochać swoje kształty i nie traktują tego jako problemu. Tymczasem nadmiar tkanki tłuszczowej, a tym bardziej otyłość jest zagrożeniem dla zdrowia. Dlatego zmiana nawyków żywieniowych powinna być priorytetem dla osób będących w grupie ryzyka.

Ryzyko wystąpienia chorób dietozależnych (hipercholesterolemia, cukrzyca, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperlipidemia, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze i in.) zwiększa się wraz ze wzrostem wskaźnika BMI i WHR. Dlatego w porę zadbajmy o siebie. Jeżeli wymienione choroby występują w rodzinie, to ryzyko jest tym większe.

ryzyko chorób

Zdrową, dobrze zbilansowaną dietą możemy zapobiec potencjalnym zachorowaniom, a w przypadku istniejących schorzeń, można doprowadzić do polepszenia parametrów fizjologicznych. Lekarz może wówczas zadecydować o zmniejszeniu ilości przyjmowanych leków.

Im szybciej weźmiemy się za siebie, tym łatwiej osiągniemy cel. Zwlekanie doprowadzi do chorób metabolicznych lub w przypadku ich istnienia – do ich zintensyfikowania, leczenia farmakologicznego i dłuższej drogi do uzyskania poprawy stanu zdrowia.

Działaj już dziś!